‘Testimony’

Testimony

by Ulco Mes

 

… on this matter I would like to declare the following.

My first encounter with Karin van Pinxteren and her work dates from 2001. In that year she participated in the f®icties exhibition at the Van Bommel van Dam Museum in Venlo, Holland. I remember the way she performed in the museum entrance hall, where, dressed up as a hostess, she greeted the unsuspecting visitors. During the friendly but also perfunctory welcome she stamped the text ‘Share your warmth with me’ in red ink on every visitor’s right hand. On mine as well.

In the installation ‘Approach’ she showed there, I again came across the words I wore on my skin. There, in the twilit museum, the red characters were shining on the end sides of two opposing light boxes. I haven’t forgotten how the cool austerity of the two architectural blocks inhibited the intimacy Approach called for. And I still remember that I wondered if  my hesitation had caused me to betray the hostess’ trust, as she had emphatically asked for my sympathy when I entered the building.

In ‘Approach’, a light installation which was based on the work mentioned above and which Karin van Pinxteren made in 2003, the artist projected the words ‘Share your warmth with me’ plainly on the wall. An intimate message in blood-red lettering. The kind of red about which she once said that it’s the colour ‘you always have with you’. What was I to do with this appeal, in such an extreme form?

A year later, at Vertoningsruimte (exhibition venue) Argument in Tilburg, Holland, I saw ‘Creature’. Against the background of the unlit exhibition space Karin van Pinxteren had placed a man-sized light box. That the luminous white front of this ‘creature’ contained the message ‘Give me your order’, was only visible at close quarters.  Again I was addressed in a radical way. How should I relate to this work and to the other person whose voice was conveyed through the work?

I never found it easy to penetrate into the art of Karin van Pinxteren. Still, the question about the relation between me and the other held certain possibilities. I started to see that the artist, in every performance and every installation, aims at contact. And that she, investigating the nature of this contact, focuses all her attention on the visitor’s reaction – the reaction of an individual with his own responsibility.

This is most obvious in her performances. For her presence enables Karin van Pinxteren to approach the visitor personally and observe the effects at first hand. Let me illustrate this by using ‘Approach’  as an example.

At the time in Venlo, when she stamped the text ‘Share your warmth with me’ on the back of my hand, she held it just a bit longer than necessary. As if she wanted to stress the intimacy of the moment by prolonging the contact. I hadn’t counted on that kind of closeness. I had expected a neutral and formal greeting, all the more so because Karin van Pinxteren had ‘cast off’ her personality to take on the perfunctory role of hostess. She must have felt the confusion and doubt which the relatively prolonged contact induced in me. She must have noticed that I wanted to withdraw my hand – maybe out of anxiety? Now I understand that she wasn’t so much interested in the nature of my reactions as in their individuality. That was what she wanted to witness.

I don’t know if Karin van Pinxteren deplores the fact that she’s unable to witness the reactions to her installations. I just observe that she’s not only physically absent, but that she also does her very best to strip these works of every kind of personal touch and anonymise them completely. Speaking in general, her approach results in severe, architectural images. Apart from that I find that the impersonal nature of her installations is extended to the texts which are part of them. She does not divulge which voice hides behind assignments like ‘Share your warmth with me’, ‘Give me your order’ and ‘Stay with me’.

Remarkably, it’s precisely the sterile and clean nature of the installations which confronts the spectator with his own personality. When a piece doesn’t provide any possibilities to get into contact with the other’s voice which it contains, the image will act as a mirror. The resulting silence leaves the spectator no option but to question his own presence.

I can illustrate this by my experiences with Creature. I was touched instantly by the text which was incorporated in the installation: ‘Give me your order’. Even if here was an elusive other speaking, an assignment had been given. But to whom? Presently I realised that it was an appeal to every person individually. Whether to respond to the appeal or not is a responsibility which evidently could never be shared. So the question remained what I would do.

Of course I could ignore the assignment. However, passing over the appeal would imply negating the unknown other. That was unacceptable to me. Disregarding the other could very well be explained as intolerance on my side. Intolerance which I couldn’t justify, simply because I didn’t know the other.

What if I would accept the assignment? Then I’d let myself be ordered to order. Could an order like that be called a proper order? Now who was submitting to whom? The other to me, or I to the other? What does it really mean to give an order, just like that? Did I feel orders were attractive or repulsive? Did I want to answer that question? I became frightened and realised that the whole situation had confused me. I wanted to get out.

In the course of time I came to realise that Karin van Pinxteren asks questions in her work which everyone of us has to answer for himself. In her performances and installations it’s the direct or indirect presence of the other which prompts the spectator to reflect on his presence and behaviour as an individual. After all, when you are addressed by another person, everyone of us has a nontransferable responsibility. You can call up Karin van Pinxteren to bear witness.

Otherwise, I have only been prepared to make this declaration so that you yourselves …

Ulco Mes, 2004 (publication Your Witness)

_____________

Getuigenis

…dan wil ik u daarover het volgende verklaren.

Mijn eerste ontmoeting met Karin van Pinxteren en haar werk dateert van 2001. In dat jaar nam ze deel aan de tentoonstelling f®icties in Museum van Bommel van Dam Venlo. Ik herinner me haar wijze van optreden in de hal van het museum, waar ze, verkleed als hostess, het nietsvermoedende publiek begroette. Tijdens het vriendelijke, maar tegelijk plichtmatig welkom stempelde ze met rode inkt bij elke bezoeker de tekst ‘Share your warmth with me’ op de rechterhand. Ook bij mij.

De op mijn huid meegedragen woorden, kwam ik opnieuw tegen in de door haar tentoongestelde installatie Approach. Daar, in het halfduistere museum, straalden de rode letters op de kopse kanten van twee tegenover elkaar geplaatste lichtbakken. In ben niet vergeten dat de koele strengheid van de twee architecturale blokken mij afremde in de toenadering waar Approach om vroeg. En ik weet nog dat ik mij afvroeg of ik in mijn aarzeling indirect het vertrouwen schond van de gastvrouw, die mij bij binnenkomst nadrukkelijk om sympathie had gevraagd.

In Approach’, een van het voornoemde werk afgeleide lichtinstallatie die Karin van Pinxteren in 2003 vervaardigde, projecteerde de kunstenaar de woorden ‘Share your warmth with me’ plompverloren op de wand. Een vertrouwelijke boodschap in bloedrode letters. Het rood waarvan ze ooit zei, dat het de kleur is ‘die je altijd met je meedraagt’. Wat moest ik met dit op extreme wijze vormgegeven appèl?

Een jaar later, in Vertoningsruimte Argument in Tilburg, zag ik Creature. Tegen de achtergrond van de onverlichte tentoonstellingsruimte had Karin van Pinxteren een manshoge lichtbak geplaatst. Alleen van dichtbij was te zien dat de wit oplichtende voorzijde van dit ‘schepsel’ de boodschap ‘Give me your order’ bevatte. Opnieuw werd ik op een radicale manier aangesproken. Hoe moest ik me verhouden tot dit werk en die ander, van wie de stem in het werk doorklonk?

Ik heb het nooit eenvoudig gevonden om door te dringen tot het kunstenaarschap van Karin van Pinxteren. Toch bood die vraag naar de verhouding tussen het ik en de ander mij enig perspectief. Ik begon in te zien dat de kunstenaar in elke performance en in elke installatie aanstuurt op contact. En dat ze zich in haar onderzoek naar de aard van dat contact nadrukkelijk richt op de reactie van de toeschouwer als een individu met eigen verantwoordelijkheid.

Dat komt het duidelijkst naar voren in haar performances. Haar aanwezigheid stelt Karin van Pinxteren immers in staat de bezoeker persoonlijk te benaderen en de gevolgen daarvan van nabij gade te slaan. Laat ik dit illustreren aan de hand van Approach.

Toen ze in Venlo de tekst ‘Share your warmth with me’ op de rug van mijn hand stempelde, hield ze die net wat langer vast dan nodig was. Alsof ze door de duur van het contact de intimiteit van het moment wilde benadrukken. Op die innigheid had ik niet gerekend. Ik had een neutrale en protocollaire begroeting verwacht, te meer daar Karin van Pinxteren haar persoonlijkheid had ‘afgelegd’ ten gunste van de plichtmatige rol van gastvrouw. Ze moet de verwarring en onzekerheid die de relatief langdurige aanraking bij mij teweegbracht hebben gevoeld. Ze moet hebben gemerkt dat ik mijn hand – was het uit angst? – wilde terugtrekken. Nu begrijp ik dat het haar niet zozeer te doen was om de aard van mijn reactie als wel de individualiteit ervan. Daarvan wilde ze getuige zijn.

Ik weet niet of Karin van Pinxteren betreurt dat ze niet getuige kan zijn van de reacties op haar installaties. Ik constateer slechts dat ze niet alleen fysiek afwezig is, maar ook dat ze haar uiterste best doet om deze werken te ontdoen van elke vorm van persoonlijk handschrift en ze volledig te anonimiseren. In het algemeen resulteert haar aanpak in strenge, architectonische beelden. Verder stel ik vast dat het onpersoonlijke karakter van haar installaties wordt doorgezet in de daarin aanwezige teksten. Ze geeft niet prijs welke stem schuilgaat achter opdrachten als ‘Share your warmth with me’, ‘Give me your order’ en ‘Stay with me’.

Opmerkelijk is dat juist het steriele en cleane karakter van de installaties de toeschouwer met zijn eigen persoonlijkheid confronteert. Wanneer een werk geen mogelijkheden biedt om contact te maken met de stem van de ander die daarin besloten ligt, werkt dat beeld als een spiegel. In de stilte rest de toeschouwer immers niets anders dan zijn eigen aanwezigheid te bevragen.

Ik kan dit toelichten aan de hand van mijn ervaringen met Creature. Ik werd onmiddellijk geraakt door de in de installatie opgenomen tekst: ‘Give me your order’. Ook al was het een ongrijpbare ander die hier sprak, er was wel sprake van een opdracht. Maar aan wie? Al spoedig zag ik in dat er een beroep werd gedaan op ieder individu afzonderlijk. De verantwoordelijkheid om al dan niet op het appèl in te gaan kan immers nooit gedeeld worden. De vraag was dus wat ik zou doen.

Natuurlijk kon ik de opdracht negeren. Voorbijgaan aan het appèl betekende echter een negatie van de onbekende ander. Dat was voor mij onacceptabel. De veronachtzaming van die ander zou wel eens kunnen worden uitgelegd als intolerantie van mijn kant. Een onverdraagzaamheid die ik niet kon rechtvaardigen, simpelweg omdat ik de ander niet kende.

Wat indien ik de opdracht zou aannemen? Dan liet ik me bevelen om te bevelen. Zou zo’n bevel met recht een bevel genoemd kunnen worden? Wie onderwierp zich hier nu aan wie? De ander aan mij, of ik aan de ander? Wat betekent het eigenlijk om zo maar een bevel te geven? Vond ik bevelen aantrekkelijk of weerzinwekkend? Wilde ik die vraag wel beantwoorden? Ik werd bang en besefte dat de hele situatie mij in verwarring had gebracht. Ik wilde weg.

In de loop der tijd ben ik gaan beseffen, dat Karin van Pinxteren met haar werk vragen stelt die ieder van ons afzonderlijk dient te beantwoorden. In haar performances en installaties is het de directe of indirecte aanwezigheid van de ander die de toeschouwer uitdaagt zijn aanwezigheid en gedrag als individu te overdenken. Immers, wanneer hij door een ander wordt aangesproken, heeft ieder van ons een onoverdraagbare verantwoordelijkheid. U kunt Karin van Pinxteren oproepen hiervan te getuigen.

Overigens heb ik dit alles alleen willen verklaren, opdat u zelf…

Ulco Mes, 2004 (publicatie Your Witness)